بر اساس برخی تقسیم‌بندی‌های اقلیمی، ایران به هفت منطقه اقلیمی تقسیم می‌شود که هر یک به دلیل تفاوت در شرایط آب‌وهوایی، منابع آبی، پوشش گیاهی، نوع دامداری و حضور ناقلان بیماری، الگوی متفاوتی از بیماری‌های عفونی و انگلی را دارند.

در نواحی ساحلی دریای خزر، به دلیل رطوبت بالا، بیماری‌هایی مانند لپتوسپیروز، فاسیولیازیس، استرونژیلوئیدیازیس و برخی عفونت‌های انگلی بیشتر مشاهده می‌شوند. همچنین در برخی مناطق، سل و لیشمانیوز پوستی (سالک) از بیماری‌های مهم محسوب می‌شوند. مالاریا در گذشته در این منطقه وجود داشت، اما امروزه انتقال بومی آن در شمال کشور گزارش نمی‌شود.

در سواحل خلیج فارس و دریای عمان، سالک روستایی، سل، اسهال‌های باکتریایی و آمیبی و برخی بیماری‌های منتقله از آب و ناقلان اهمیت بیشتری دارند. شیستوزومیازیس که در گذشته در بخش‌هایی از جنوب ایران گزارش می‌شد، امروزه به عنوان بیماری بومی در کشور حذف شده است.

در مناطق کوهستانی و کوهپایه‌ای، تماس نزدیک انسان با دام موجب افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند بروسلوز (تب مالت)، کیست هیداتید، هاری، کالاآزار و تب راجعه منتقله از کنه می‌شود. از مهم‌ترین راه‌های انتقال این بیماری‌ها می‌توان به تماس با دام یا فرآورده‌های دامی آلوده، مصرف لبنیات غیرپاستوریزه، آب و غذای ناسالم، تماس با خاک آلوده و گزش حشرات و کنه‌ها اشاره کرد.

کارشناسان توصیه می‌کنند مردم هنگام سفر به مناطق مختلف کشور، با بیماری‌های بومی هر منطقه آشنا باشند و با رعایت بهداشت فردی، مصرف آب سالم و لبنیات پاستوریزه، استفاده از وسایل محافظ در برابر حشرات و پرهیز از تماس غیرضروری با دام و محیط‌های آلوده، خطر ابتلا به این بیماری‌ها را کاهش دهند.

فاطمه آزادی سوپروایزر آموزش پرستاری مرکز آموزشی، درمانی نمازی