سرطان دهانه رحم Cervical cancer
تعریف :
سرطان دهانه رحم يكي از شايعترين سرطانهاي دستگاه تناسلي زنانه است که در نتیجه رشد غیر قابل کنترل
( کنترل نشده ) سلولهای دهانه رحم ایجاد می شود .این سرطان به راحتي در مراحل اوليه قابل تشخيص و
درمان كامل است اما در صورتي كه تشخيص آن به تأخير افتد، درمان مشكل و گاهي ناموفق خواهد بود.
علل و عوامل :
اگرچه علت دقیق بروز این نوع سرطان شناحته شده نیست اما واضح است که یک سری عوامل، خطر ابتلا به بیماری را افزایش می دهد از جمله :
1- شروع نزديكي در سنين پائين (ازدواج در سنين كمتر از 16 سال)
2- آلودگي با ويروس پاپيلومای انسانی (ویروس مولد زگیل دستگاه تناسلی )
3- ضعف سیستم ایمنی مثل بیمارانی که داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مصرف می کنند یا به ایدز مبتلا هستند
4- مصرف سيگار
5- داشتن شریک های جنسی متعدد
6- پایین بودن سطح اجتماعی – اقتصادی
تقسيم بندي بدخيمي هاي دهانه رحم :
1- مرحله ابتدائي: عبارتست از اختلال در رشد و تكامل سلولهاي پوششي دهانه رحم ( در صورتی که در این مرحله تشخیص داده شود به خوبی قابل درمان است ).
2- مرحله درگيري كل اپي تليوم
3- سرطان مهاجم
سن شيوع:
شايعترين سن ابتلا به سرطان دهانه رحم دهه سوم تا پنجم زندگي زنان مي باشد (بعد از 40 سالگی شیوع بیشتری دارد ) اما در زناني كه در سنين كمتر از 16 سال ازدواج كرده اند و يا بيش از يكبار ازدواج كرده اند شانس ابتلا به سرطان رحم در سنين كمتر از دهه سوم زندگي افزايش مي يابد.
علائم ونشانه ها :
بدخيمي دهانه رحم در مراحل ابتدائي بدون علامت است و معمولاً در پاپ اسمير كشف مي شود به همین دلیل است که پاپ اسمیر برای همه برای خانها پس از شروع فعالیت جنسی توصیه می شود .
وجود علائم باليني زير در يك خانم در سنين باروري مي تواند هشداري دال بر مراحل پيشرفته سرطان دهانه رحم باشد:
1- خونريزي نامنظم بين سيكلهاي قاعدگي به صورت لكه بيني، ترشح آغشته به خون، خونريزي خفيف و ظهور خون پس از ادرار كردن
2- خونريزي بعد از نزديكي و درد در خلال مقاربت
3- درد لگني و ترشح خوني بدبو
4- وجود زخمهاي گل كلمي شكل در دهانه رحم
5- افزایش ترشحات ناحیه تناسلی
6- خونریزی تناسلی بعد از یائسگی
7- طولانی شدن دوره های قاعدگی با خونریزی بیشتر
تشخیص :
معاینه لگن و پاپ اسمیر بهترین راه تشخیص هستند.
پاپ اسمير يك تست غربالگري براي تشخيص سرطان دهانه رحم است که به تشخيص بموقع و در نتيجه درمان مناسب و موفقيت آميز سرطان دهانه رحم كمك مي كند.این آزمایش دركليه خانمهاي ازدواج كرده اعم از همسردار، مطلقه و بيوه كه در سنين باروري مي باشند به صورت مرتب هر سال بايستي انجام شود.
در اين آزمايش ساده قسمتي از ترشحات دهانه رحم (سلولهای دهانه رحم ) برداشته شده و مورد آزمايش قرار مي گيرد ؛ در صورتی که در سه سال متوالی نتیجه پاپ اسمیر طبیعی باشد ، توالی زمانی انجام پاپ اسمیر به هر سه سال یکبار تغییر می یابد ؛ اما اگر نتیجه پاپ اسمیر غیر طبیعی باشد پزشک ممکن است از وسیله مخصوصی به اسم کولپوسکوپ برای معاینه دقیق تر دهانه رحم استفاده کند ( در صورت لزوم نمونه برداری انجام می شود ).
نكات مهم در انجام آزمايش پاپ اسمير :
1- انجام پاپ اسمير نبايد حين قاعدگي باشد.
2- بهتر است اين تست در فاصله روزهاي 18-12 سيكل قاعدگي انجام شود.
3- حداقل 24-12 ساعت قبل از انجام آزمايش پاپ اسمير بيمار نبايستي از پمادهاي واژينال استفاده كرده باشد.
4- 24ساعت قبل از انجام آزمايش بايستي از نزديكي كردن خودداري نمايد.
درمان :
سرطان پیشرفته ممکن است به وسیله جراحی ، رادیو تراپی ، شیمی درمانی یا ترکیبی از این موارد ، درمان شود .معمولا در عمل جراحی کل رحم برداشته می شود که به آن هیسترکتومی می گویند در بعضی از موارد ممکن است قسمتی از ناحیه تناسلی و تخمدانها هم برداشته شوند .
درمواردی که سرطان در مراحل اولیه قرار دارد فقط قطعه ای از بافت دهانه رحم که مشکل دارد برداشته می شود .از لیزر و فریز کردن هم برای از بین بردن بافت سرطانی استفاده می شود .
پیش آگهی :
در صورتی که تشخیص به موقع صورت گیرد و درمان آغاز شود ، سرطان به خوبی قابل کنترل است اما در صورت عدم درمان ، سرطان به نواحی اطراف مثل غدد لنفاوی و بافت های نزدیک به لگن منتشر می شود .
پیک سلامت بیمارستان نمازی شیراز، بخش اطلاعات بیماری ها
